Agrifood, Tuinbouw & Uitgangsmaterialen

De agrifood sector omvat de gehele levensmiddelenketen (primaire productie, verwerking, handel, distributie en retail). In 2010 bedroeg de omzet van deze sector € 385,4 miljard (8,7% totale economie), met een bruto toegevoegde waarde van € 148,5 miljard (6,6% van BBP). Ten opzichte van 2009 steeg de omzet met 6,2% en de toegevoegde waarde met 6,1%. Verwacht wordt dat deze sector in de komende jaren verder groeit. In deze sector zijn bijna 5 miljoen mensen werkzaam, dat komt neer op 12,4% van de Duitse beroepsbevolking.

De Duitse exportwaarde van agrarische producten en levensmiddelen groeide in 2010 met 9,6 % tot € 51,8 miljard, een aandeel van 5,4% van de totale Duitse exportwaarde. Vlees- en melkproducten behoren met een aandeel van 14,9% (€ 7,7 miljard.), resp. 14,1% (€ 7,3 miljard) tot de belangrijkste agrarische exportproducten van Duitsland. Ook de Duitse importwaarde is het afgelopen jaar gegroeid. Met 8% steeg de importwaarde tot € 60 miljard.

Onderzoek en innovatie

Duitsland ontvangt € 5,4 miljard aan directe Europese inkomenssteun en € 2,6 miljard voor plattelandsmaatregelen. Via de “Gemeinschaftsaufgabe Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes” (GAK) worden in dit kader investeringen bevorderd voor verbetering van de productie- en arbeidsomstandigheden, de rationalisering van productiekosten en de kwaliteitsproductie (bijv. diervriendelijkheid).

De overheid heeft verschillende researchprogramma’s op het gebied van voeding en bio-based economy. Het belangrijkste programma is het „Nationale Forschungsstrategie Bio Ökonomie 2030”. Voor de komende 6 jaar is er € 2,4 miljard beschikbaar voor dit programma, waarvan € 1,4 miljard projectgeld voor de thema’s wereldwijde voedselvoorziening, duurzame landbouw, gezonde en veilige voeding, witte biotechnologie en biomassa als brandstof.

Relatie met Nederland

Verreweg het grootste deel van de Duitse export gaat naar EU lidstaten (78%). Met een aandeel van 17,4% (van totale Duitse agrarische export naar EU-landen) is Nederland de grootste afnemer binnen de EU, gevolgd door Italië (12,9%) en Frankrijk (12,4%). De belangrijkste producten bij onze invoer uit Duitsland zijn zuivel, vlees, granen en graanbereidingen. Bij de Nederlandse export naar Duitsland gaat het vooral om groenten en fruit, sierteelt, zuivel, eieren en vlees. Belangrijkste regio’s voor de Nederlandse export zijn Noordrijn-Westfalen (40% v/d Nederlandse afzet in Duitsland) en Nedersaksen. De uitvoer van landbouwproducten uit Nederland naar Duitsland bedroeg in 2010 € 17,2 miljard. Dat is 26% van de totale agrarische uitvoer uit Nederland.

Kansen voor Nederlandse bedrijven

De kansen voor Nederland zullen daarbij vooral in Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen blijven liggen, daarom zal vanaf 2012 met een meer strategische en structurele sturing op kansen in de topsectoren agrifood en tuinbouw in deze twee deelstaten worden gestart. Maar het zuiden van Duitsland biedt zeker ook nieuwe kansen. Daar is de koopkracht hoog en de penetratiegraad van Nederlandse landbouwproducten laag. Het project Kansen voor de Agribusiness in Zuid Duitsland, opgestart in 2011, onderzoekt deze kansen en zal een handelingsperspectief voor overheid en bedrijfsleven gaan bieden (zie het rapport Kansen voor de Agribusiness in Zuid Duitsland). Los hiervan biedt Duitsland ook voor de glastuinbouw kansen (in de hele keten, zowel teelt als kassenbouw als verpakkingsindustrie). De Duitsers waarderen de Nederlandse kennis op gebied van innovatie, efficiëntie en duurzaamheid in de glastuinbouw, en dus liggen hier kansen voor meer bilaterale samenwerking en kennisuitwisseling. Zie de Marktverkenning glastuinbouw Duitsland.

De belangrijkste trends in Duitsland zijn de focus op regionale productie (‘Aus die Regio, für die Regio’) en biologische producten. Zo bieden grote supermarktconcerns steeds meer regionale producten aan, en maakt deze tak al circa 30% van de omzet uit (verschilt wel enigszins per regio). Daarnaast is Duitsland de grootste biologische markt binnen Europa. Omdat het binnenlandse aanbod van biologische producten de vraag niet aankan, worden veel biologische producten uit het buitenland geïmporteerd, vooral uit buurlanden. Daarmee lijken er goede kansen te liggen voor biologisch geteelde producten uit Nederland.

Contact

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met onze collega’s:
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit | Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden in Berlijn